Kabinet geeft prioriteit aan buitenland: 380 miljoen extra voor ontwikkelingshulp, terwijl zorg, UWV-gedupeerden en toeslagen-slachtoffers aan hun lot worden overgelaten

Het Nederlandse kabinet heeft deze week een akkoord gesloten met GroenLinks-PvdA over 380 miljoen euro extra voor ontwikkelingshulp en noodhulp dit jaar. Minister Sjoerd Sjoerdsma (D66) schuift geld uit toekomstige begrotingen (2028-2031) naar voren om de Eerste Kamer te paaien.
Dit terwijl Nederlanders in de zorg, met arbeidsongeschiktheidsproblemen bij het UWV en slachtoffers van de toeslagenaffaire al jaren vastlopen in een systeem dat "geen geld" heeft. Dit is geen incident, maar een patroon van de laatste maanden.

Eigen mensen komen op de tweede plaats

• Zorg: Het coalitieakkoord kondigt miljardenbezuinigingen aan, waaronder een verhoging van het eigen risico naar 460 euro, eigen bijdragen voor wijkverpleging, kortingen op ouderenzorg, huishoudelijke hulp en het schrappen van aftrekposten voor specifieke zorgkosten. Schattingen lopen op tot zo'n 10 miljard euro aan bezuinigingen in de zorgsector. Mensen met chronische ziekten en beperkingen voelen dit direct in hun portemonnee en toegang tot zorg.

• UWV en arbeidsongeschiktheid (WIA): Wachttijden voor keuringen lopen op tot 12-15 maanden in sommige regio's. Het UWV waarschuwt voor een vastlopend systeem: in 2030 mogelijk 200.000 mensen te lang in de wacht. Er zijn al tienduizenden foutieve uitkeringen uit het verleden die gecorrigeerd moeten worden, maar capaciteit ontbreekt. Mensen zitten zonder inkomen of in onzekerheid, terwijl het kabinet hervormingen aankondigt die vaak neerkomen op later beoordelen of minder herkeuringen.

• Toeslagenaffaire: Afgelopen week bepaalde de Raad van State dat de overheid voorlopig geen dwangsom meer hoeft te betalen aan gedupeerden die jaren moeten wachten op schadevergoeding. Het systeem is "volledig vastgelopen", gemiddeld twee jaar wachttijd per dossier. Slachtoffers voelen onmacht en frustratie, maar de overheid ontloopt de prikkel om sneller te handelen.

Dit zijn geen losse incidenten. In de laatste twee maanden (april-juni 2026) domineerden berichten over wachtlijsten, bezuinigingen en uitstel in binnenlandse dossiers. Het kabinet vindt structureel "geen geld" of "moet hervormen" voor eigen burgers in nood.

Waar het geld wél naartoe gaat
Tegelijkertijd vindt het kabinet wél geld voor zaken buiten de landsgrenzen of klimaatagenda:

• Ontwikkelings en noodhulp: Nu 380 miljoen extra dit jaar via een "kasschuif". Dit bovenop de reguliere begroting. Het geld gaat naar noodhulp en wederopbouw in diverse landen.
• Defensie: In het coalitieakkoord miljarden extra (tot 19 miljard over de periode) om naar de NAVO-norm van 3,5% BBP te gaan. Investeringen in krijgsmacht en internationale veiligheid.
• Klimaat en internationale verplichtingen: Doorlopende fondsen en investeringen in energietransitie, stikstof en groene groei, vaak met Europese componenten.

Het contrast is schril. Voor Nederlanders in de bijstand van het leven langdurig zieken, toeslagenslachtoffers, arbeidsongeschikten is het "keuzes maken" en "hervormen". Voor hulp in het buitenland een snelle akkoord en verschuiving van honderden miljoenen.

Een kwestie van prioriteiten
Dit kabinet (en de steun van GL-PvdA hier) kiest bewust. Nederland heeft serieuze uitdagingen: vergrijzing, personeelstekorten in de zorg, een vastlopende uitvoering bij UWV en een ereschuld aan toeslagengedupeerden. Die vragen om harde keuzes en investeringen in eigen samenleving.

In plaats daarvan prioriteert men internationale verplichtingen en coalitiecompromissen. Het argument "het is een kasschuif, geen nieuw geld" gaat eraan voorbij: dat geld had ook naar binnenlandse prioriteiten gekund. Burgers merken aan den lijve dat de overheid prioriteiten stelt en dat "eigen volk eerst" in de praktijk vaak onderaan de lijst staat.

Nederlanders verdienen een overheid die eerst de eigen kwetsbare burgers beschermt voordat ze honderden miljoenen verschuift naar noodhulp elders. Dit akkoord is een symbool van een verkeerde volgorde. Tijd voor een fundamentele herijking: zorg voor je eigen mensen eerst. Dan pas de rest.